اشنان درختچه ای است پایا ، چند ساله ، دارای انشعابات فرعی متعدد ، ساقه های ترد ، سفید رنگ و بر روی آن برگ های استوانه ای کم و بیش کشیده و دراز گوشتی و آب دار قرار می گیرند. برگ های متقابل ضخیم که از نوعی کرک های غده ای با راسی که دارای یک سعدل بسیار بزرگ هستند ، پوشیده شده اند . این سلول ها پر از آب و شیره ی واکوئولی غنی از املاح و اسید اگزالیک می باشند.
این پوشش کرکی به هنگام خشکی هوا همانند اندام ذخیره ی آب عمل نموده و بعد از اینکه آب خود را از دست دادند ، خشک و دوباره به صورت آردی شکل و سفید خام ، تمام سطح ساقه و برگ ها را می پوشانند.
گل های اشنان منفرد ، منظم و در هنگام رسیدن میوه در قاعده خشک و کاغذین می شوند . اشنان متعلق به خانواده اسفناجیان (chenpodiaceae) است.
پراکنش جغرافیایی:
رویشگاه های نسبتاً گسترده اشنان در اکثر شوره زارهای نواحی بیابانی جهان مشاهده می شوند. پراکنش جغرافیایی درختچه در کشورهای حوزه ی خلیج فارس مانند قطر ، بحرین ،کویت و ... و هم چنین بخش وسیعی از اراضی شور بیابان های جنوبی مانند سیستان و بلوچستان ، زاهدان تا نواحی مرکزی ، از جمله یزد ، کرمان ، فارس ، اصفهان ، تهران و سمنان تا نواحی شمال و شمال شرقی ، نظیر دامغان ، شاهرود، سبزوار ، خراسان و حتی حاشیه ی دریاچه ی ارومیه گسترش یافته است. اشنان از جمله گیاهان بارز شوره زارهای کشورمحسوب شده که حتی شوری بالای 40 میلی موس را نیز به راحتی تحمل می کند. این درختچه از لحاظ حفاظت خاک ، مخصوصا در نواحی شور و قلیایی ، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.
در اثر ترسیب ماسه های روان در لابه لای شاخه و برگ های اشنان ، ایجاد تپه های نبکائی (nebeka) شده که شکل گیری این تپه ها عامل بسیار مهمی در ترسیب ماسه های روان و مهار طوفان های شنی می باشد. مراتع اشنان خیز عرصه های بیابانی کشور و به ویژه بیابان های مرکزی کشور ، به عنوان یکی از مراتع بارز اراضی خشک محسوب می شوند.
شوند.
موارد استفاده ی گیاه:
1- تعليف دام : اين گياه از نظر خوشخوراكي ارزش كمي داشته و بيشتر مورد علاقه ي شتر مي باشد. بز و گوسفند از اندام هاي خشك گياه به مقدار كم مورد استفاده قرار مي دهد.
2- استحصال كلياب : در اثر سوزاندن ساقه و برگ اين گياه املاح موجود در گياه به صورت خاكستر يا تخته سنگ بي شكل باي مي ماندكه موارد مصرف متعددي دارد.
3- شستشوي لباس : تهيه ي پودر از شاخه و برگ جهت شستشوي لباس (كه در ايام گذشته مرسوم بوده است)
4- جهت سوخت و تهيه ي زغال: كه حدودا در سه دهه گذشته مصرف بالاي داشته است.
5- مصارف دارویی : برطرف کردن آبله مرغان ، ضد عفونی کننده ، جهت بیماری های پوستی مانند سوریازیس ، برص و ... .
كلياب محصولي از گياه اشنان
كلياب به مواد قليايي و توده هاي خاكستر حاصل از سوزاندن اندام هاي هواي برخي از گياهان شورپسند مانند اشنان، آنابازيس و تعدادي از گونه هاي علف شور كه به صورت تخته سنگ هایي بي شكل گفته مي شود.
كلياب برگرفته از نام قليا است . اغلب به رنگ قهوه اي تيره و شبيه به سنگ هاي آذرين است . چنانچه كلياب در محل مرطوب قرار گيرد به واسطه جذب آب توسط مواد جاذب رطوبت و مواد قليايي ، سطح توده خاكستر را پوشش سفيد رنگي فرا مي گيرد كه اصطلاحا كلياب شورزده گفته مي شود. در اثر حل شدن مواد قليايي در آب ، آب به رنگ سبز ملايم در مي آيد .
براي استفاده از تركيبات قليايي كلياب در مركز صنعتي ابتدا توده هاي بي شكل كلياب را پودر نموده و بعد درون آب مي ريزند تا سطح تماس خاكستر با آب زيادتر شود . مرغوبيت كلياب به تند و تيز بودن بوي حاصل از تماس چند قطره آب بر روي كلياب دارد و چنانچه بوي شبيه زرنيخ استشمام شد نشان دهنده مرغوبيت بالاي كلياب است .
به استناد آزمايشات انجام گرفته در زمينه ی تجزيه مواد معدني كلياب ، عمده تركيبات آن شامل كربنات هاي سديم و پتاسيم مي باشد. هم چنين عناصر موجود در آن شامل: ميزان ازت 35درصد ، فسفر ppm 2 درصد ، پتاس 25/4 درصد ، كربن 4 درصد و مواد آلي 7 درصد گزارش شده است.
براساس تحقيقات انجام شده پيرامون ميزان توليد كلياب به طور متوسط به ازاي هر متر مربع تاج پوشش گياه اشنان ، بسته به نوع بوته و سن گياه (شادابي و طراوت آن ) معمولا بين 90 تا 180 گرم كلياب استحصال مي گردد. به عبارت ديگر در هر هكتار از رويشگاه هاي اشنان معمولا بين 25 تا 50 كيلو گرم كلياب استحصال مي گردد. اين ماده صنعتي ، در مراكز صنعتی از جمله صابون سازي ، سفالگري ، شيشه سازي ، شستشوي نخ هاي ابريشم و تيزآبي كردن برخي از مواد خشكبار (مانند آلوچه و كشمش) مورد استفاده قرار مي گرفته است.
بواسطه وفور مواد شيميايي ، امروزه كمتر از كلياب جهت امور صنعتي استفاده مي گردد. با اين وجود در برخي از مراكز صنعتي بواسطه ي عدم جايگزيني مواد شيميايي مانند مركز ابريشم كشي ، هنوز از اين ماده استفاده مي گردد.
تا دو دهه قبل از پودر شاخه و برگ هاي اشنان به عنوان ماده پاك كننده جهت شستشوي البسه و پارچه هاي نخي به طور سنتي استفاده مي شده است. بالا بودن هزينه هاي كارگري جهت پودر كردن كلياب و حل كردن پودر در آب يكي از موانع اصلي و مهمي به شمار مي رود كه امروزه كمتر از كلياب استفاده شود. با اين حال هنوز در كارگاه هاي ابريشم كشي جهت عمل آوري نخ هاي ابريشم و تميز كردن كلاف هاي نخ از پودر خاكستر كلياب استفاده مي شود. در اثر جوشاندن نخ ها در پاتيل هاي آب جوش حاوي مواد كليابي، كيفيت رنگ پذيري نخ ها بالا رفته و مرحله تثبيت رنگ در مراحل رنگ رزي براق انجام مي گيرد.
این گیاه به وفور در شهرستان ابرکوه یافت میشود و بیش تر در شرق ابرکوه که بزرگ تر و سبز ترند با نام محلی اشنو OSH NOO
منبع مطالب : وب سایت کویرهای ایران
....................................
قلعه گوري
تصوير بالا نمايي از بنايي در نوك قله را نشان مي دهد كه به نام قلعه گوري در جنوب شهرستان ابركوه در نزديكي منطقه اي به نام علي آباد قرار دارد.
البته از شهر ويا روستا نسبتا دور مي باشد و احتمالا قلعه اي نظامي بوده ومربوط به قبل از اسلام مي باشد در دامنه كور قبر هايي وجود دارد.و رفتن به بالاي كوه بسيار سخت مي باشد .و در بالا منطقه اي بسيار وسيع قابل ديدن مي باشد.
/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
گياه بوماداران
نام علمي : Achillea . sp
نام انگليسي : Yarrowwort Milfoil - ….
نامهاي رايج : بومادران ، علف ورقه ، ژابيز و ....
- معرفي و گياه شناسي
بومادران گياهي است از تيره كاسني ، چند ساله با ارتفاع 30 تا 90 سانتي متر ، داراي ساقه ساده و برگهاي پوشيده از كرك ، رنگ برگها سبز تيره ، بدون دمبرگ و كشيده هستند ، گلهاي آنها سفيد ، ميوه فندقه و وزن هزار دانه آن 15% گرم است ، زمان گلدهي بين خرداد و شهريور است و قسمت مورد استفاده آن سرشاخه هاي گل دار و ريشه مي باشد .
- زيستگاه
اين گياه بومي اروپا و آسيا بوده و تا ارتفاع 2700 متري سطح دريا قادر به رشد كردن مي باشد ، گياهي است روزبلند كه مناسبت ترين دما براي رشد و گلدهي آن 26 – 18 درجه سانتي گراد است بنابراين در مناطق گرم و آفتابي بهتر رشد مي كند ، خاكهاي سبك و شني را بيشتر ترجيح مي دهد ، گياه بومادران در واقع در زمينهاي باير يافت مي شود اين گياه در شهرستان ابركوه در مراتع آب مك ، تل گرد و دهانه افراسياب رشد مي كند.
- خواص درماني
در كتب طب سنتي با نامهاي بومادران و بوماران نام برده شده است ، نام لاتين آن برگرفته از نام آشيل قهرمان افسانه اي است ، گياه بومادران بواسطه خواص درماني اش از زمانهاي قديم از شهرت و اعتبار بالايي برخوردار بوده است مردم روستاهاي انگليس اين گياه را با نام زخم بند سرباز و علف بخار مي شناسند كه گواهي بر شفا بخش و التيام زخم توسط گياه مي باشد ، روستائيان برگهاي تازه بومادران را در سوراخهاي بيني فرو مي كردند و خون ريزي را بند مي آورد ند ، در طب سنتي آمريكا و اروپا بوماداران براي كاهش تورم و بهبود مفصلهاي روماتيسمي تجويز مي كنند ، امروزه گياهشناسان اين گياه را به عنوان يكي از داروهاي ضد تب و سرماخوردگيهاي تب دار مي شناسند ، گل تازه بومادران كه سرشاز از مواد شيميايي است براي درمان حساسيتهاي همراه با آبريزش استفاده مي شود ، عصاره روغني بومادران به رنگ آبي تيره داراي اثر ضد التهاب است و پماد آن در درمان سرماخوردگي روي سينه ماليده مي شود ، ترشحات معده را تحريك مي كند و خاصيت ضد اسپاسم دارد . مصرف زياد آن باعث سردرد و سرگيجه مي شود.
علی رضا صالح زاده
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
تاکسیدرمی یا تزیین پوست
تاکسیدرمی به معنای تزئین پوست می باشد که در رابطه با پرنده/پستاندار/وخزندگان و حتی ماهی
هاو... انجام میشود و در اصطلاح عامیانه همان خشک کردن جانداران می باشد ود واقع یک هنر می
باشد وافراد محدودی به این کار می پردازند.
عقابی که در بالا می بینید را سال گذشته برای کسی درست کردم که این عکس از آخرای کار گرفته
شده است وهنوز کامل نشده در صورت پیدا کردن صاحبش عکس نهاییش رو میگذارم.
تاکسیدرمی به این صورت انجام میشود که ابتدا نمونه مورد نظر را پس از مراحل مقدماتی پوست می
کنند و بر روی ماکت یا بدنه ی اسکلت بندی می کشند و البته این کار به این آسونی هم نیست و بسیار
ظریف کاری داردو وقت وصلیقه می خواهد و اکثر مردم هنوزم فکر می کنند که پرنده یا چیزای دیگرو با
برق خشک می کنند .
سعی میکنم اگه وقت کردم به طور کامل مراحل کار را بنویسم.
تصویر گور خر های آسیایی که در طرح پرورش گور آسیایی در منطقه چاهگیر ابرکوه توسط اداره محیط زیست نگهداری میشوند.
